U bent hier: taalunieversum » taaladvies

Hen, hun / ze (verwijzing naar personen)

Antwoord

Ja. Ze fungeert als de gereduceerde vorm van hen/hun. Met de beklemtoonde vormen hen/hun kan alleen naar personen worden verwezen; met de onbeklemtoonde vorm ze zowel naar personen als naar zaken. Voor de verwijzing naar personen gelden de onbeklemtoonde vormen als informeler.

Toelichting

Naast de 'volle' niet-onderwerpsvormen van het persoonlijk voornaamwoord van de derde persoon meervoud hen/hun komt de onbeklemtoonde, gereduceerde vorm ze voor. De beklemtoonde vormen kunnen alleen op personen betrekking hebben, maar de onbeklemtoonde vorm kan zowel voor zaken als voor personen worden gebruikt:

(1a) Ik heb hen (de kinderen) vanmiddag niet gezien.

(1b) Ik heb ze (de kinderen) vanmiddag niet gezien.

(2a) Ik heb hun (de kinderen) een ijsje gegeven.

(2b) Ik heb ze (de kinderen) een ijsje gegeven.

(3a) Aan hen (de kinderen) heb ik niet meer gedacht.

(3b) Ik heb niet meer aan ze (de kinderen) gedacht.

De onbeklemtoonde vorm is informeler dan hen/hun. Wanneer naar personen wordt verwezen, wordt ze in geschreven taal dan ook minder vaak gebruikt als lijdend of meewerkend voorwerp, of na voorzetsels.

Zie ook

Hen / hun (algemeen)

Haar / hen (vrouwelijk meervoud)
Hen, hun / ze (verwijzing naar zaken)
Zij / ze (verwijzing naar zaken)

Naslagwerken

ANS (1997) , p. 248	In alle syntactische functies (en eventueel ook verwijzend naar niet-personen) kan in plaats van hen en hun ook de gereduceerde vorm ze gebruikt worden (uiteraard niet in beklemtoonde positie). Deze vorm ze wordt echter stilistisch lager gewaardeerd, vooral in geschreven taal.
Taalboek Nederlands (1997) , p. 162	De voorwerpsvormen hen en hun worden alleen voor personen gebruikt; ze kan voor personen en zaken. (...) Het gebruik van ze ten nadele van hun en hen neemt toe.
Basishandleiding Nederlands (1996) , p. 40	Tip: Als hen en hun geen nadruk heeft in de zin, schrijf dan ze. Op die manier kan het niet verkeerd gaan.
Taalwijzer (1998) , p. 148	Steeds vaker zien we (in onbeklemtoonde positie) - ook in geschreven taal - ze i.p.v. hun en hen, al wordt ze stilistisch lager gewaardeerd.